شیكاریی

”میتامۆرفۆسەکان”ی ئۆڤید

ئامادەکردنی: كامۆ حەوێزیی یەكێك لەو بابەتانەی كە لە مێژووی مرۆڤایەتیدا گرنگی پێدراوە، ئەفسانەیە، ئەفسانە ئەو دونیا جاویدییەی كە ئەدەب و هونەر سوودی زۆریان لێ‌ وەرگرتووە، بەتایبەت هونەری سینەما، ئەوەی گێڕانەوەی ئەدەبیات و هونەری سینەما جیادەكاتەوە، ئەفسانە و چیرۆكە ئەفسانەییەكانە، كتێبی « میتامۆرفۆس» یەكێكە لەو كتێبە گرنگانەی كە بەیان سەلمان لەڕێی …

درێژه‌

دۆخی ئیپستینی دەسەڵات

د. نەوزاد جەمال دکتۆرا لە فەلسەفەی رەخنەگەرایی کانت دۆخی ئیپستینی دەسەڵاتچۆن راستیی ئەو پەروەندانەی دزە دەکرێن پەردەپۆشدەکرێن و لەگەڵ وەهمدا ئاوێتە دەبن؟ ”هەمیشە دەسەڵاتدارەکان بە کۆشکە رازاوەکانیان، کەلاوەکانی ناخیان دەشارنەوە. لە پشت دیکۆرە سیحراویەکەی باڵەخانە بەهەشتیەکانیانەوە دۆزەخێکیان هەیە.” نەوزاد جەمالسەرەتافایلەکانی ئیپستین لە چاپتەرێکی تری -بێئەدەبی-ئابڕووچوون کە بە ژانرێکی ئەدەبیی دەچێت! ئەو …

درێژه‌

واتا و بەهای ژیان یان فه‌لسه‌فه‌ی ژیان؟

‘’مرۆڤ چەندە بزانێت، هەر ئەوەندە دەژی’’ دکتۆر نەوزاد جەمال پێشەکی [1] هه‌قیقه‌ته‌ سه‌خت و ناخۆشه‌که‌: وەکچۆن که‌سمان بکات و شوێنی له ‌دایکبوونمان هه‌ڵنه‌بژاردووه، ئاوەهاش بۆ هاتنه‌ نێوژیان و ئەم جیهانە‌شەوه‌ پرسمان پێ نه‌کراوه‌ تا ئیتر بپرسین: بۆ بژین؟ لەپێناو چیدا؟ رەنگە ئەو بۆچوونەی مارکس کە دەڵێت “مرۆڤەکان مێژووی خۆیان درووستدەکەن، …

درێژه‌

قەفەسی ژوورێک

خوێندنەوەیەک بۆ هونەری (تەهچینگ هسیه) بەیان سەلمان لەو دەقەی ئەحمەد نەبەز، دەربارەی كاری نمایشی هونەرمەند (تەهچینگ هسیهTehching Hsieh ) بەناونیشانی ”پارچەی قەفەس” Cage Piece یاخود ژووری قەفەس، هونەرمەند هسیە لە ساڵێ ١٩٧٨ تا ساڵی ١٩٧٩ ئەو نمایشەی ئەنجام داوە. پاش تێپەڕینی ٤٦ ساڵ بەسەر ئەو نمایشە، ئەمڕۆ ئەم پارچە داخراوە …

درێژه‌

پارچەی قەفەس

ئەحمەد نەبەز كاری نمایشی هونەرمەند “تەهچینگ هسیه-Tehching Hsieh” بەناوی “پارچەی قەفەس-Cage Piece” كە ساڵێكی تەواوی خەیاند لە ساڵێ ١٩٧٨ تا ساڵی ١٩٧٩ . لەم بەرهەمەدا هونەرمەند “هسیە” کات دەگۆڕێت “نەک شتەکان” بۆ ئەزموونێكی ناوەکی زمانی هونەری خۆی. بە پاڵپێوەنانی ساڵێکی تەواو بۆ یەک کردەی زیندانیکردن، ئاشکرای دەکات کە کات چەندە …

درێژه‌

چۆن ئەستێرەی فەیلەسوفی مەزن کوژایەوە؟

رازێک بە بۆنەی رۆژی جیهانی فەلسەفەوە د. نەوزاد جەمال پێشەکی سەرەڕای پێشکەوتنی پرۆگرامی خوێندن و توێژینەوەی فەلسەفیی لە زانکۆ ناسراوەکانی جیهان و زۆربوونی ژمارەی پسپۆڕی فەلسەفە، ناوی کاریگەر لە جیهانی فەلسەفەدا نابینرێت. مۆرکی فەیلەسوفێک لەسەر سەردەمەکە بەرچاوناکەوێت. ئەگەرچی تۆڕەکان دەرفەتی ناوبانگدەرکردنی بۆ “هەموو” رەخساندووە، کەمن ئەوانەی دیمەنەکەیان داگیرکردبێت. فەیلەسوفێکی وەک …

درێژه‌

قەیرانی مانا لە كارە هونەرییەكانی ئێستادا

ئەحمەد نەبەز یەکێک لە کێشە زەقەکانی جیهانی هونەری (شێوەكاری) ئەمڕۆ، دروستبوونی ئەو بەرهەمانەیە کە بەبێ هیچ بناغەیەکی چەمکی و فیکری بوونیان هەیە. زۆرێک لە هونەرمەندان بەرهەمگەلێک بەرهەم دەهێنن کە لە ڕووی بینراوەوە سەرنجڕاکێشن بەڵام لە ڕووی چەمکییەوە بەتاڵن، کارگەلێکن کە لەناو کایەی ڕازاندنەوەدا گیریان خواردووە، بێ ڕۆح و بێ بیرۆکە، …

درێژه‌

هەڵکەوت حەکیم،گفتوگۆی دارە زیندووەکان لەگەڵ زەوی

 بەیان سەلمان لە پێشانگایەک، یاخود نمایشێک بە ناونیشانێکی هەڵبژێردراو ”ژیانەوە”، کە لەگەڵ خودی نمایشی دارەکان دەگونجێت، هەڵکەوت حەکیم بۆ ماوەی دوو ڕۆژ (٢٧ و ٢٨) ئەم ئەلول/ سپتەمبەر، دووبارە گیانی بە دارەکان بەخشییەوە و خستیانیە بەر دیالۆگێکی سەیر لە پەیوەندی نێوان هونەر وکەرەستەی بەرهەمهێنان. هەڵکەوت حەکیم، مامۆستا و پسپۆڕی کوردۆلۆجیا لە زانکۆی ئینالکۆ لە پاریس، …

درێژه‌

شۆڕشگێڕی بێدەنگی و نیگاركێشی ڕوحە فەرامۆشکراوەکانی خاك

لەلای هونەرمەند قەرەنی جەمیل ئەحمەد نەبەز  (قەرەنی جەمیل) تەنیا هونەرمەندێک نەبوو، بەڵكو ئەو دیاردەیەك بوو لە دونیای هونەری شێوەكاری ناوچەكە بەگشتی و كوردستان بە تایبەتی. ئەو شۆڕشگێڕی بێدەنگی و زمانی بینراوی کوردییە. یەکێکە لەو خوڵقێنەرە دەگمەنانەی کە تەواوی بوونی له‌ (كەسایەتی و هونەرەكەی) مێژوویەكە ئێجگار قووڵ؛ قووڵتر لەوەی من بتوانم …

درێژه‌

گۆڕانی دیمۆگرافی بەهۆی گۆڕانی کەشوهەواوە

د. مەدیحە سۆفی لە دوای شەڕی جیهانی یەکەم و دروستبوونی ڕێکخراوی نێودەوڵەتی، شێوازێكی گشتی و نوێ لە ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی کێشەکانی جیهان هاتە کایەوە، یەکێک لەو کێشانە کێشەی پەناهەندە و ئاوارەکان بوو، بۆیە لە ڕێککەوتنی جنێف بۆ پەناهەندە؛ کە لەساڵی ١٩٥١دا ساز کرا، بڕیار لەسەر مافی پەناهەندەیی درا. بەپێی ئەم …

درێژه‌