موحسین ئوسمان بەشێ پێنجێ رەوشەنبیر ل هەمبەر دادگەها کۆرۆنا! گوهەرینا مرۆڤی یا ژ سروشتی بۆ رەوشەنبیریێ، چاخێ تابۆ ژ بۆ بکارئانینا گوهنێلی دگەل ژنێن نێزیک “دایک، خوشک و…” هاتیە دەسنیشانکرن، هنگی مرۆڤ دەربازی واری کولتوری بوویە. مارکس دبێژیت، پەیدابوونا کولتوری دگەل چێکرنا ئالاڤان بوویە، بەلێ لیڤی شتراوس دبێژیت، کولتوری ژ …
درێژهکۆرۆنا و فەلسەفە
موحسین ئوسمان بەشێ یەکێ ئۆل و زانست/ فەلسەفە ل هەمبەر پرسێن دیرۆکی! دیارە دگەل بوونەوەری، نەخوەشی و پەژیک ژی ب فۆرم و ناڤێن جودا پەیدابووینە، چونکو دیالێکتیکا “حەزا ژیانێ” و “ترسا مرنێ”، نەهێلاینە قەت مەژیێ مرۆڤی ئارام ببیت! هەر ژ تۆفانا نوحی/ گلگامێش و پاش پەرتووکێن ئۆلێن ئیبراهیمی، لێسەرا تسۆنامی …
درێژهقەیرانی ئیکۆلۆژیی و وەرچەرخانی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان بە سروشتەوە
هێرۆ خوسرەوی هەموومان دەزانین و دەبینین کە جیهان بۆ چ دۆزەخێکی سەرمایەداریی هەنگاو دەنێت. گەرمبوونی زەوی و بێ کۆنتڕۆڵ زیادبوونی دوانەئۆکسیدی کاربۆن لەبەرگەهەوادا لە سوڕێکی نەبڕاوەى بەردەوامدان. گەشتە فڕۆکەوانییەکان، زیادەبەکارهێنان و ڕنینەوەی زەوی و هەروەها زیادەڕاوکردنی ماسی و فڕێدانی پلاستیک بۆ ناو دەریا و زەریاکان بەردەوام لە زیادبووندان و لەهەمانکاتدا …
درێژهكۆرۆنا : پەلاماردانى سروشت بێ باج نییە
رامان عوسمان كورده جۆرە مرۆڤى Homo – Erectus زیاتر لە ٢ ملیون ساڵ ژیاون، جۆرى ئێمە ٢٠٠ هەزار ساڵێکە سەروکەلەمان دەرکەوتووە! ئاخۆ بەنیازین ریکۆردى ئەوان بشکێنین؟ زۆر لەوە ناچێت ئەقڵمان بەوە بشکێت بەو پێیەى خەریکین هەرچى سەرچاوەى سروشتە لە ئاو و خاک و نەوت و کانزایە بەخێرای دەرى دەهێنین. لەو …
درێژهڕاسیزم، فاشیزم ، دژەژنبوون، سێكوچكەى یەك كێشە
هێرۆ خوسرەوی Firentis-de-Pixabay خەبات بۆ ئازادیی و ڕزگاریی ژنان خەباتێکە لەهەمان کاتدا تێکەڵکێش لەگەڵ خەبات بۆ ڕزگاریی مرۆڤایەتی. کەسێک ناکرێت بۆ ئازادیی و پێکەوە ژیان هەوڵبدات، بەڵام لەگەڵ خەباتی ژناندا نەبێت، یان کەسێک بۆ ڕزگاریی گەلەکەی هەوڵبدات، بەڵام لەگەڵ ڕزگاریی گەلێکی دیكەدا نەبێت و …هتد. خەبات بۆ ڕزگاریی ژنان و …
درێژهسینەمای کوردی و قەیرانی فیلمسازی
نەوزاد جەمال Image: DarkWorkX وەک لەوتاری پێشوومدا بەناوی”فیلمۆسۆفی؛ فەلسەفەی فیلم” باسمکردووە، فیلم و سینەما هێندە گرنگە لەڕووی بیرکردنەوەو کاریگەرە لە پرسیارسازکردندا کەوادەکات وەک ئامرازێکی شارستانی و رۆشنبیری پێویست دابنرێت. هەروەها، لەم سۆنگەوە پێویستە ئاوڕێک لە ڕەوشی فیلم و سینەمای کوردی بدەینەوە. چونکە، نەوەی ئەمڕۆ هێندە نەوەی شاشەکانە، ئەوەندە وەرگرێکی باو …
درێژهسۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ
موحسن ئۆسمان بەرلین بڵاوکردنەوەی بەشی دووی ئەم توێژینەوەیە بە کرمانجی Image: Nino Carè III ب پاشخانێن کولتورێ تەرلانی و خوەشباوریێ، ئەم وسا هاتینە پەروەردەکرن، کو چ “هزر، باوری و تێگەهشتن” ژ دەرڤەی مە باش/ راست نینن! هێشتا ئەو تشتێن ئەز راست دبینم، ئەو پیڤەرێ ژیانێنە، ئانکو ل گەلێن ب کولتورێ …
درێژهسۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ
موحسن ئۆسمان بەرلین بڵاوکردنەوەی بەشی یەکەمی ئەم توێژینەوەیە بە کرمانجی Image: Nino Carè ــ سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ (بەشێ یەکێ) رەوشەنبیرێ فەقە/ د هەمبێزا سیاسەتمەدارێ خەلیفە دا ــ سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ (بەشێ دووێ) رەوشەنبیر و سەرۆک/ دوئالیزما پەسن و پۆستان ــ سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ (بەشێ سیێ) کورد و گوهەرین ــ سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ …
درێژهواڵتەر بنیامین و دیالەكتیكی مێژوویی هونەر
دەربارەى هونەر، خەرمانە و فیلم پێشڕەو محەمەد Image: parannca یەكێك لە بەناوبانگترین نووسراوەكانی بنیامین دەربارەى هونەر بریتییە لە نامیلكەى “كاری هونەریی لەسەردەمی بەرهەمهێنانەوەى تەكنیكییدا”[1] كە لە ساڵی 1935 نووسرا و سەرەتا لە ساڵی 1936 بە زمانی فەڕەنسیی بڵاوكرایەوە. لە ساڵی 1939، بنیامین جارێكی دیكە بە دەقە ئەڵمانییەكەدا دەچێتەوە. مێژووی بەرهەمهاتنی …
درێژهئهخلاقی کانتی و ئیرادهی ئازاد
موحەمەد ئەحمەد Image: Rama Krishna Karumanchi کانت لهسهرهتای کتێبی (بناغهدانانی میتافیزیکیای ئاکار) دهڵێت ” هیچ شتێک نابێت پێی بگوترێت باشه ئهگهر ئیرادهیهکی باشهی لهگهڵدا نهبێت که بۆ بیرکردنهوه شیاوبێت، ئیرادهی باشهش ئیرادهیهکه له خودی خۆیدا باشه.”. واته پهیوهست نیه به بهدیهاتن یان بهدینههاتنی ئامانجهکان، یان ههر شتێک که لهدهرهوهی خۆی …
درێژه
transcultures ترانسكولتوور