مەدیحە سۆفی/ ئەڵمانیا هەژاری تامێکی زۆر تاڵە، لەوەش تاڵتر قووتدانی ئەو پارووە تاڵەیە لە ناوەندێکدا کە چرای دادپەروەری کۆمەڵایەتی تیایدا کوژابێتەوە. هەژاری بەردەوام و تاڵ، میتۆزێکی خۆڕسک لە بەرهەڵستی و ناڕەزایی لە ناخی مرۆڤدا بەخەبەر دێنێ و بە چەکی قورسی بەرگری و بەربەرەکانی و ئاڵنگاریەوە، هێزێکی نوستوو زیندوو دەکاتەوە، هەر …
درێژهکامێرا، ئامێرێک بۆ دەربڕین
بەیان سەلمان بەرلەوەی لایەکانی کامێرا تاوتوێ بکەین، لەسەر ڕۆڵی وێنە دەوەستین و کەمێک شی دەکەینەوە. لەپێشاندا با بپرسین: تەماشای چی دەکرێت؟ واتە ئەو بابەتەی سەیر دەکرێت بریتییە لە سروشت؟ لە مرۆڤ؟ لە گیان لەبەرەکان؟ یاخود هەرچ بابەتێکی تر…؟ بێجگە لەوەی زۆر گرنگە بزانین شوینی ئەو وێنەیە کوێیە؟ کێ گرتویەتی؟ لە …
درێژهئاوارە، تەنیا لەنێو هەموواندا
بەیان سەلمان Image: par Pixabay بەبڕینی هاواری ئاوارەیەک بە کامێرای تەلەفیزیۆن، کە وێنەکانی بە دنیادا پەخش دەکرێن، تەنیایی هەر یەکێک لەنێو هەموو تەنیاکانی تردا دەبینین و هاوکات نایشیانبینین. عەقڵانیەت لە ئاست وێنەکاندا بێهودەیە. لەناو شانۆگەریەکی تراژێدی بە ئیشخستنی هزر وەک ماشێنێکی ڕووناکبیری، چەمکی لێکدانەوەی کارەساتەکانت پێ لەدەستت دەدات. لە هەناوی …
درێژه“لهسهرهتاوه خهون ههبوو”، ڕۆمانێك دهربارهی سهفهری شیعرییهت و شۆڕشگێڕی
زانیار محهمهد لهسهرهتاوه چی ههبوو؟ بوون چ واتایهكی لهخۆگرتبوو؟ ئهوهی دهستیپێكرد وشه بوو یان خهون؟ سهرهتا زمان لهئارادا بوو یان ئاماژه؟ بۆچی ڕهمز پانتایی گهورهی خهون داگیردهكات؟ بۆچی ئاماژه و ڕهمزهكانیش دهبنهوه به بهشێكی بونیادی لهزماندا؟ ئایا خهون ئهم دۆخانه دهسازێنێت؟ خهون دروستكراوی ناو سهرێكی بهقهباره بچوكی مرۆڤه، یان لهدهرهوهی …
درێژهسیستهمى پهروهرده و كاریگهرى له سهر ژن
“بهشى دووهم” پرۆسهى پهروهردهى كۆمهڵگا جوان عیزهت له مێژووى كۆمهڵگاى مرۆڤایهتییهوه تاكو ئێستا پهرورده مهڵبهند و ناوهندى پێگهیاندنى مرۆڤ و كۆمهڵگاى مرۆڤایهتى بووه. پهروهرده شوڕشێكى گهورهى مرۆڤایهتییه. ههروهها بهردهوام له ههوڵى گوڕان و پێشكهوتن دایه. لهم بهشه دا پهروهرده چهمكێكى فرهڕهههند به خۆیهوه دهبینێت، كه زورێك له ڕهههندهكانى پهیوهندى به …
درێژهدەربارەی گەڕۆکبوونی مرۆڤ
دیلان قادر له نێو ئەو هەوڵانەی بۆ پێناسەکردنی مرۆڤ دراون، مرۆڤ وهك ئاژهڵێكی كۆمهڵایهتی، مرۆڤ وهك خاوهنی زمان، مرۆڤ وهك خاوەنی هۆشمهندی و مرۆڤ وەک هونەرساز و ئامێرساز، هەوڵێکی جودا لەو تێڕوانینەیە هەیە كه مرۆڤ وهكو گەڕۆکێک دهبینێت، وەکو بوونەوەرێکی جێ بە خۆ نەگرتوو، وەکو زیندەوەرێک کە شوێنگۆڕین هەم مەرجی …
درێژهسیستهمى پهروهرده و كاریگهریى له سهر ژن
جوان عیزهت بهشى یهكهم ____________________________________ پرۆژهى دروستكردنى سیستهمى پهروهرده پرۆژهێكى ئهندێشهییه. له ڕاستىیدا، بریتییه له ههوڵدان و دروستكردنى بهرههمهێنان و بهرههمداریى كۆمهڵگه، بهتایبهتى گهشهكردنى هزر و بیرى تاكهكهسى. پهروهرده له بۆنیادى خۆیدا بهرهو هێلى گۆڕانكارى دهچێت و هیچ جارێك ناگاته خالى كۆتاى، بهڵكۆ له گۆر جەو و كات و زهمهن …
درێژهعەلمانییەت لە فەڕەنسا La Laïcité en France
کاروان بازیان عەلمانییەت بە فەڕەنسی پێی دەوترێت la laïcité، زۆرجار بە شێوەیەکی شێواو بە تاکی کورد گەیەندراوە، لەم بوارەیشدا، هەریەکە لە ئیسلامی و سەلەفییەکان لەلایەک و ئەوانەشی کە ناوی خۆیان ناوە عەلمانی لەلایەکی تر، بە هەڵە شیدەکەنەوە. هەردوولا عەلمانییەتیان وەک عەقیدە و بیروباوەڕ پێناسە کردووە، ئەمە لەکاتێکدا عەلمانییەت نە عەقیدەیە، …
درێژهخوێندنەوەیەک بۆ فیلمی (گەمەی سکوید)
بەیان سەلمان لەسەر سایتی تایبەت بە زنجیرەکە Squid Game بەم کورتەیە پێناسە دەکرێت: خەڵاتێک بۆ گەمەیەک دەوەشێنەرێت، بۆ ئەگەری سەرکەوتن، سەدان یاریزانی بێ پارە ڕازین لە یاریەکی منداڵان پێشبڕکێ بکەن. هەر ئەوەندەیە؟ بێگومان نەخێر! هەموو نهێنی گەمەکەش لەوەدایە. دەربارەی زنجیرەکە: ئەم زنجیرەیە، گەمەی سکوید، کە بە عەرەبی دەکاتە (یاری حبار) …
درێژهڕهفتاری دهنگدان له نێوان ئاڕاستهی عهقڵانییهت و ئاڕاستهی سایکۆلۆجی
محەمەد رەحمان ئەحمەد _________________________________ ناوهڕۆک – پێشهکی 1- لهبارهی بهشداری سیاسی و ڕهفتاری دهنگدان 1-1 بهشداری سیاسی 1-2 ڕهفتاری دهنگدان 2- عهقڵانیهتی و سایکۆلۆجیهتی ڕهفتاری دهنگدان 2-1 عهقڵانیهتی ڕهفتاری دهنگدهر 2-2 سایکۆلۆجیهتی ڕهفتاری دهنگدان 2-3 جیاوازی نێوان ههردوو ئاراستهکه (عهقڵانی و سایکۆلۆجی) له شیکردنهوهی ڕهفتاری دهنگدان – دهرئهنجام – سهرچاوهکان ___________________________________ پێشهکی …
درێژه
transcultures ترانسكولتوور