وێنە و شرۆڤە

ئەحمەد نەبەز

---

لە ساڵی ١٥٠٢ لە کاتی کارکردنی وەک ئەندازیاری سەربازی بۆ سیزار بۆرجیا لە شاری ئیمۆلا لە ئیتاڵیا، لیۆناردۆ داڤینچی نەخشەیەکی شارەکەی دروستکرد کە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش داهێنەر بوو بۆ سەردەمی خۆی. لەبری ئەوەی شێوازی وێنەکێشانی تەلارسازی نەریتیی بەکاربهێنێت کە شارەکان لە دیمەنێکی لاوەکی و دیکۆراتییەوە وێنا بکات، داڤینچی نەخشەکەی لە ڕوانگەی سەرەوە بۆ خوارەوە کێشا، کە زۆر هاوشێوەی ئەو نەخشانەی ئەمڕۆیە کە لە وێنەی مانگی دەستکرددا دەیبینین.

داڤینچی بە ئەنجامدانی سەردانی مەیدانی و بەکارهێنانی ئامێری پێوانە، بە بەکارهێنانی تەکنیکێک کە پێی دەوترێت “پێوانەکردنی یەک لە دوای یەک” بۆ حیسابی مەودا و گۆشەکان. بە سوودوەرگرتن لە زانیارییەکانی لە بیرکاری و ئەندازەیی، نەخشەیەکی وردی بەرهەمهێنا کە جیاواز بوو لە ڕێبازی تەقلیدی، کە لێهاتوویی خۆی لە تێکەڵکردنی زانست و هونەردا نیشان دا.