بیروڕا

تێکشکاندنی حەقیقەت لە ڕۆمانی “دەریا و خەونە شاراوەکەی مەرجان”ی بەیان سەلمان

ئارام حاجی لە وەسییەتە بەناوبانگەکەی گابرێل گاریسیا مارکیز-دا، ئەوەندە جەخت لەسەر دینامیکییەتی مرۆڤ کراوەتەوە، هێندە بە بەلای سەرکەوتنی مرۆڤ دا ناچێت بۆ جێیەک وەک دوا حەقیقەت. چونکە هەموو حەقیقەتێک لە خۆیدا چەقبەستووییەکە. دژی ئەو وزە دینامیکییەیە لە مرۆڤدا. دانانی خاڵە لەبەردەم داهێنانی مرۆڤ و سەرگەرمییەکانیدا. مارکیز دەڵێ: “هەمووان خەون بە …

درێژه‌

٨ی ئازار، لە ڕوانگەی ”سی مورغەکەی” فەریدالدین العەتار

بەیان سەلمان زۆربەی چالاکوانانی ژنان، کورد و بێگانە، بە گشتیی جەغت لە بابەتی توندوتیژی دژی ژنان دەکەن. ئەمە وایان لێ دەکات بابەتەکانی تر لەبیر بکەن وەک تێکۆشانی ژنان و پێگەیان لە نێو جیهانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.   بێگومان توندوتیژی پشتگوێ ناکرێت، وەلێ ئەوە بەشێکە لە پرسی گەورەی ژن، چونکە ئەگەر بپرسین …

درێژه‌

شۆڕشی کەزی

د. مەدیحە سۆفی لە پاش پەیماننامەی سیڤەر لە ساڵی ١٩٢٠دا و لەبارچوونی خەونی دەوڵەتی کوردی، پاشتر مۆرکردنی پەیماننامەی لۆزانی ساڵی ١٩٢٣ و دابەشکردنی کوردستان بەسەر چوار پارچەدا، چەندەها شۆڕش و بزووتنەوەی رزگاریخوازی سەریهەڵدا و خەبات و تێکۆشان هەر بەردەوام بوو، سەرەتا مێژووی دوای پەیماننامەی لۆزان بە سەروەختێکی بێئومێدی و رەشبینیدا …

درێژه‌

زمانی شیرینی کوردی بە هیچ کەسێک قەدەغە ناکرێت

د. سارا زه‌ید ئەوانەی هەوڵی قەدەغەکردنی زمان دەدەن، دەیانەوێت ڕەگی مێژوومان وشک بکەن، دەیانەوێت یادەوەرییەکانمان بسڕنەوە و لە مێژوودا بمانخنکێنن. ئەوان دەیانەوێت ئەو دەنگە کپ بکەن کە سەدان ساڵە لەناو دڵماندا دەزرنگێتەوە و بە شانازییەوە دەڵێت: “من زمانم کوردیە! “ بەڵام ئەوان ناتوانن، چونکە زمانی کوردی تەنها لەناو دەفتەر و …

درێژه‌

سیاسەتی پاراستنی شوناس و زمان : مەترسی بە عەڕەببوونی هەرێمی کودستان

محەمەد ڕەحمان ئەحمەد لە زۆربەی دەوڵەتە فیدرالییەکان، ئەوانەی کە لەسەر بنەمای جیاوازی کولتووری و ئیتنیی و نەتەوەیی پێکهاتوون، نەتەوەی باڵادەست و زۆرینە، هەمیشە لە هەوڵی باڵادەستی و هەژموونی نەتەوەیی و کولتووری خۆیەتی بەسەر نەتەوە کەمینە و ژێردەستەکان. هەمیشە هەوڵی توانەوەی کولتوور و زمان و ناسنامەی نەتەوەی کەمینەن لەنێو کولتوور و …

درێژه‌

مرداربوونەوە لە سایەی ‘گووتاری مانەوە’دا

بیرکردنەوەیەک لەگەڵ بەختیار عەلی “هەمیشە بەلەمەکان لە کەناراودا سەلامەتن، بەڵام دروستنەکراون بۆ ئەوەی لەوێدا لەنگەبگرن”. “زۆنی ئاسوودەیی، بەهەشتێکە تائەو کاتەی تێدەگەی کە هیچ رووەکێکی تیادا گەشەناکات”. نەوزاد جەمال سەرەتا  لەم بەشەی نووسینەکەدا گوتاری مانەوە شرۆڤەدەکەم و هەوڵیش ئەدەم لەگەڵ بۆچوونەکانی بەختیار عەلی سەبارەت بە ”گوتاری مانەوە”[i] بیربکەمەوە و بەدیاریکراوی لەسەر …

درێژه‌

٨ی ئازار

بەیان سەلمان ٨ی ئازار، ڕۆژێکی پڕ لە لێبوردن و ڕووناکییە، ڕێزلێنانێکە بۆ ئەو ژنانەی بێدەنگ کراون، تواناکانیان خەفە کراوە و هەوڵ دەدرێ لە هێزیان بخەن. بۆ هەموو ئەو ژنانەیە کە لە بەرەی شەڕ وەستاون، بۆ ئەو دایکانەیە کە ژیانیان بۆ پەروەردەی منداڵێکی ئاییندە تەرخان دەکەن تا مرۆڤێکی بێ خەوشی لێ …

درێژه‌

چرکەساتێک لە ژیانی گەنجێکی ڕۆژهەڵاتی

؟ ماوەیەک لەمەوبەر، لە شاری مێژوویی و جوانی هەولێر، بەشداریم کرد لە دانیشتنی پێشکەشکردنی کتێبەکەی دکتۆر شەونم یەحیا بە ناونیشانی”ژن، پرسێکی هاوبەش و ڕوانگەی جیاواز”. پاڵنەری بەشداریکردنم لەم ڕێوڕەسمەدا بینین و بیستنی چالاکییە زانستی و ئەکادیمییەکانی ژنانی باشوور بوو، بۆ بینینی ڕەفتار و مۆدێلی زانستی و کۆمەڵایەتی ژنانی شارنشینی خوێندەوار …

درێژه‌

دۆزەخساز و شەیتانەکانی

دلێر محەمەد نوری هەر دەسەڵاتێک لە جێی بەهەشتسازی، دەستی کرد بە دۆزەخ داخستن بۆ هاوڵاتیانی خۆی. ئەوا وردە وردە، نەوە دوای نەوەی بێ ئومێدو دڵشکاوو تێکشکاوو بێکار دەخاتە بازاڕی ژیانەوە. کاتێکیش دەسەڵات دەبێ بە دۆزەخساز کە تەنها بیر لە دروستکردنی بەهەشت بۆ خۆی و دار و دەستەکەی بکاتەوە. ئەو بەهەشتەش …

درێژه‌

بانگخواز و کچە مۆدێل

دلێر محەمەد نوری بانگخواز ئەو پیاوە ڕیشنە ڕێکپۆشەیە، کە جبەیەکی عەرەبی، پەتی، ئیسلامی بە عەمامەیەکەوە ئەپۆشێ، یان بە ڕیش و سمێڵێکی تەنک و جلی کوردی و مشکی و جامانەوە، یاخود بەبێ ڕیش و سمێڵ و قات و بۆینباغەوە، لە شاشەکانەوە دەردەکەوێت. ئامانج لە وتەکانی بانگخواز ڕەشباوەڕی و  ئایینین بەڵام هەمیشە …

درێژه‌