شیكاریی

بیر و هزری فەلسەفیی لە کوردستان

د. نەوزاد جەمال بیر و هزری فەلسەفیی لە کوردستان پوختەی ئەم بابەتە بە سەمینارێک لە بەشی فەلسەفە – زانکۆی سلێمانی لە ١٨/٥/٢٠٢٦ پێشکەشکراوە.   –پێشەکی ئەم نووسینە درێژەدانە بەهەندێک وتار و سەمینار کە لە ([1] (2012 وە لام گەڵاڵە بووە. هەروەها، پرۆژەیەکە سەبارەت بە مێژووی فەلسەفە و بیروهوزر لە کوردستان …

درێژه‌

دیاردەی ئێل نینۆ لە کەشوهەوادا

د. مەدیحە سۆفی دیاردەی ئیل نینۆ ، دیاردەیەکی سروشتییە و لە ماوەی دوو تا حەوت ساڵ جارێک، لە کەنارەکانی رۆژهەڵاتی ئوقیانوسی هێمندا دووبارە دەبێتەوە و هیچ پەیوەندی بە گۆڕانی کەشوهەواوە نییە، تەنها ئەوە نەبێ کە لە میانەی گۆڕانی کەشوهەواوە دیاردەکە هەندێ توندتر دەبێت. لە کەنارەکانی ئەمریکای باشور و زیاتر لە …

درێژه‌

تەڵەی مافی دەربڕین یان خۆناچارکردن بەوتن لە تۆڕەکاندا

د. نەوزاد جەمال هەندێکجار دڵخۆشم کە چین و توێژە جیاوازەکانیش تۆڕەکان بەکاردەهێنن و لە سەردەمەکە دانەبڕاون. بەدیوێکدا، تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان جێگەی دیوەخان و پەیوەندیی و کارسازی و هتد. گرتووتەوە. بەڵام، هێشتا ئەقڵیەتی دەستوەشاندن ماوە، تەنها چەکەکەی گۆڕراوە. ئاخر ئەکرێت تۆڕەکان بە ئەقڵیەتی شمشێر و تیروکەوان و قۆچەقانییەوە بەکاربهێنرێت؟ پەنابردنەبەر کۆمێنت لە جیاتی …

درێژه‌

ئۆرکێسترای جەنگ و تابلۆی دووایین ئێوارەخوانی عیسا

د. نەوزاد جەمال د. نەوزاد جەمال دکتۆرا لە فەلسەفەی رەخنەگەرایی کانت یەکێک لە شاکارەکانی نیگارکێشی ئیتالی لیۆناردۆ داڤینچی(1494-1498) تابلۆی’دوواین ئێوارەخوان’ی عیسا لەگەڵ دوانزە یارەکانی. تابلۆکە دیمەنی کۆمەڵێک نمایشدەکات کە لەسەر خوانێک کۆبوونەتەوە کە بەدوواین خوانی ئێوارە دادەنرێت. چونکە ئیتر دوای ئەوە عیسا دەگیرێت و لەخاچدەدرێت. لە تابلۆکەدا کەرتە نان و …

درێژه‌

کوردبوون و هەڵوێست

بەیان سەلمان پرسی کورد زۆر قورسترە لە پرس گەلێکی تر کە لە جیهاندا تیشک دەخرێتە سەریان و دەناسرێن. ئێمە لە ناوەوە، لە ئاستی پێشکەشکردنی بەرهەمەکانمان، بە تایبەتی نووسەران، بەردەوام بەرەوڕووی ڕەتکردنەوە دەبین. بە هۆی ئەوەی سەر بەم لایەن و ئەو لایەن نین، یان دانیشتوانی کوردی پارچەیەکین سەر بەو پارچەیەی ئەوان …

درێژه‌

لە شەڕی کەنداودا، نەوت یا ئاو کامیان چەکی بەهێزترن؟

د. مەدیحە سۆفی جوگرافیای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە رووی سامانی سروشتییەوە بەتایبەتی وزە دەوڵەمەندە، وەلێ لە ڕووی سامانی ئاوەوە جوگرافیایەکی سەخت و هەژارە، روباری کەمە و هەڵکەوتەکەشی وایە کە گۆڕانی کەشوهەوا کاریگەری زۆری لەسەر بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەو دەڤەرەدا هەیە و کاردانەوەی زۆری لەسەر کەمبوونەوەی ئاو، وشکەساڵی، هەڵکردنی تۆز و خۆڵ، …

درێژه‌

شیکەرەوەی رووداوەکان کە خورییەکە شیدەکەنەوە ئیتر بۆیان ناڕێسرێتەوە

د. نەوزاد جەمال جار جار کەناڵە کوردییەکان دەکەمەوە، جگەلە کۆمەڵە کێشەی هونەری و پرۆفیشناڵیتی و دیاردەی سەیری سەمەرەو لە نواندن و دەربڕینی ووشە و جوڵەی جەستەو ئاستنزمی، بۆشاییەکی گەورە لە نەبوونی شیکەرەوەی زانستی رووداو و پێشهاتەکاندا دەبینم. هەر لە مەسەلەی گرانبوونی دۆلارو دابەزنینی دینار تا روماڵی جەنگەکان و ئەمەی ئەم …

درێژه‌

ئەو شارەزایانەی فەلسەفە کە بەگوێدەسەڵاتدارەکان دا دەخوێنن

د. نەوزاد جەمال پێشتر سەبارەت بە ئەرک و رۆڵی فەیلەسوف باسی تێزەکەی ‘ئەفلاتون’م کرد[1] کە پێیوابوو شیاوتریین کەس حوکمڕانی بکات فەیلەسوفەکانن یان بەلانی کەمەوە، دەبێت دەسەڵاتدارەکان لەلایەن فەیلەسوفەکانەوە پێگەیەندرابن. هەڵبەت، ئەو تێزە جێی مشتومڕ و رەتدانەوەیە و جگەلەوەی خۆشی بە ئاگری ئەو پەیوەندییەی نیوان فەلسەفە و دەسەڵاتدار سووتاند. بەڵام، ئەمڕۆ لە …

درێژه‌

٨ی ئازار، لە ڕوانگەی ”سی مورغەکەی” فەریدالدین العەتار

بەیان سەلمان زۆربەی چالاکوانانی ژنان، کورد و بێگانە، بە گشتیی جەغت لە بابەتی توندوتیژی دژی ژنان دەکەن. ئەمە وایان لێ دەکات بابەتەکانی تر لەبیر بکەن وەک تێکۆشانی ژنان و پێگەیان لە نێو جیهانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.   بێگومان توندوتیژی پشتگوێ ناکرێت، وەلێ ئەوە بەشێکە لە پرسی گەورەی ژن، چونکە ئەگەر بپرسین …

درێژه‌

شۆڕشی کەزی

د. مەدیحە سۆفی لە پاش پەیماننامەی سیڤەر لە ساڵی ١٩٢٠دا و لەبارچوونی خەونی دەوڵەتی کوردی، پاشتر مۆرکردنی پەیماننامەی لۆزانی ساڵی ١٩٢٣ و دابەشکردنی کوردستان بەسەر چوار پارچەدا، چەندەها شۆڕش و بزووتنەوەی رزگاریخوازی سەریهەڵدا و خەبات و تێکۆشان هەر بەردەوام بوو، سەرەتا مێژووی دوای پەیماننامەی لۆزان بە سەروەختێکی بێئومێدی و رەشبینیدا …

درێژه‌