شیكاریی

ئۆرکێسترای جەنگ و تابلۆی دووایین ئێوارەخوانی عیسا

د. نەوزاد جەمال د. نەوزاد جەمال دکتۆرا لە فەلسەفەی رەخنەگەرایی کانت یەکێک لە شاکارەکانی نیگارکێشی ئیتالی لیۆناردۆ داڤینچی(1494-1498) تابلۆی’دوواین ئێوارەخوان’ی عیسا لەگەڵ دوانزە یارەکانی. تابلۆکە دیمەنی کۆمەڵێک نمایشدەکات کە لەسەر خوانێک کۆبوونەتەوە کە بەدوواین خوانی ئێوارە دادەنرێت. چونکە ئیتر دوای ئەوە عیسا دەگیرێت و لەخاچدەدرێت. لە تابلۆکەدا کەرتە نان و …

درێژه‌

کوردبوون و هەڵوێست

بەیان سەلمان پرسی کورد زۆر قورسترە لە پرس گەلێکی تر کە لە جیهاندا تیشک دەخرێتە سەریان و دەناسرێن. ئێمە لە ناوەوە، لە ئاستی پێشکەشکردنی بەرهەمەکانمان، بە تایبەتی نووسەران، بەردەوام بەرەوڕووی ڕەتکردنەوە دەبین. بە هۆی ئەوەی سەر بەم لایەن و ئەو لایەن نین، یان دانیشتوانی کوردی پارچەیەکین سەر بەو پارچەیەی ئەوان …

درێژه‌

لە شەڕی کەنداودا، نەوت یا ئاو کامیان چەکی بەهێزترن؟

د. مەدیحە سۆفی جوگرافیای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە رووی سامانی سروشتییەوە بەتایبەتی وزە دەوڵەمەندە، وەلێ لە ڕووی سامانی ئاوەوە جوگرافیایەکی سەخت و هەژارە، روباری کەمە و هەڵکەوتەکەشی وایە کە گۆڕانی کەشوهەوا کاریگەری زۆری لەسەر بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەو دەڤەرەدا هەیە و کاردانەوەی زۆری لەسەر کەمبوونەوەی ئاو، وشکەساڵی، هەڵکردنی تۆز و خۆڵ، …

درێژه‌

شیکەرەوەی رووداوەکان کە خورییەکە شیدەکەنەوە ئیتر بۆیان ناڕێسرێتەوە

د. نەوزاد جەمال جار جار کەناڵە کوردییەکان دەکەمەوە، جگەلە کۆمەڵە کێشەی هونەری و پرۆفیشناڵیتی و دیاردەی سەیری سەمەرەو لە نواندن و دەربڕینی ووشە و جوڵەی جەستەو ئاستنزمی، بۆشاییەکی گەورە لە نەبوونی شیکەرەوەی زانستی رووداو و پێشهاتەکاندا دەبینم. هەر لە مەسەلەی گرانبوونی دۆلارو دابەزنینی دینار تا روماڵی جەنگەکان و ئەمەی ئەم …

درێژه‌

ئەو شارەزایانەی فەلسەفە کە بەگوێدەسەڵاتدارەکان دا دەخوێنن

د. نەوزاد جەمال پێشتر سەبارەت بە ئەرک و رۆڵی فەیلەسوف باسی تێزەکەی ‘ئەفلاتون’م کرد[1] کە پێیوابوو شیاوتریین کەس حوکمڕانی بکات فەیلەسوفەکانن یان بەلانی کەمەوە، دەبێت دەسەڵاتدارەکان لەلایەن فەیلەسوفەکانەوە پێگەیەندرابن. هەڵبەت، ئەو تێزە جێی مشتومڕ و رەتدانەوەیە و جگەلەوەی خۆشی بە ئاگری ئەو پەیوەندییەی نیوان فەلسەفە و دەسەڵاتدار سووتاند. بەڵام، ئەمڕۆ لە …

درێژه‌

٨ی ئازار، لە ڕوانگەی ”سی مورغەکەی” فەریدالدین العەتار

بەیان سەلمان زۆربەی چالاکوانانی ژنان، کورد و بێگانە، بە گشتیی جەغت لە بابەتی توندوتیژی دژی ژنان دەکەن. ئەمە وایان لێ دەکات بابەتەکانی تر لەبیر بکەن وەک تێکۆشانی ژنان و پێگەیان لە نێو جیهانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.   بێگومان توندوتیژی پشتگوێ ناکرێت، وەلێ ئەوە بەشێکە لە پرسی گەورەی ژن، چونکە ئەگەر بپرسین …

درێژه‌

شۆڕشی کەزی

د. مەدیحە سۆفی لە پاش پەیماننامەی سیڤەر لە ساڵی ١٩٢٠دا و لەبارچوونی خەونی دەوڵەتی کوردی، پاشتر مۆرکردنی پەیماننامەی لۆزانی ساڵی ١٩٢٣ و دابەشکردنی کوردستان بەسەر چوار پارچەدا، چەندەها شۆڕش و بزووتنەوەی رزگاریخوازی سەریهەڵدا و خەبات و تێکۆشان هەر بەردەوام بوو، سەرەتا مێژووی دوای پەیماننامەی لۆزان بە سەروەختێکی بێئومێدی و رەشبینیدا …

درێژه‌

”میتامۆرفۆسەکان”ی ئۆڤید

ئامادەکردنی: كامۆ حەوێزیی یەكێك لەو بابەتانەی كە لە مێژووی مرۆڤایەتیدا گرنگی پێدراوە، ئەفسانەیە، ئەفسانە ئەو دونیا جاویدییەی كە ئەدەب و هونەر سوودی زۆریان لێ‌ وەرگرتووە، بەتایبەت هونەری سینەما، ئەوەی گێڕانەوەی ئەدەبیات و هونەری سینەما جیادەكاتەوە، ئەفسانە و چیرۆكە ئەفسانەییەكانە، كتێبی « میتامۆرفۆس» یەكێكە لەو كتێبە گرنگانەی كە بەیان سەلمان لەڕێی …

درێژه‌

دۆخی ئیپستینی دەسەڵات

د. نەوزاد جەمال دکتۆرا لە فەلسەفەی رەخنەگەرایی کانت دۆخی ئیپستینی دەسەڵاتچۆن راستیی ئەو پەروەندانەی دزە دەکرێن پەردەپۆشدەکرێن و لەگەڵ وەهمدا ئاوێتە دەبن؟ ”هەمیشە دەسەڵاتدارەکان بە کۆشکە رازاوەکانیان، کەلاوەکانی ناخیان دەشارنەوە. لە پشت دیکۆرە سیحراویەکەی باڵەخانە بەهەشتیەکانیانەوە دۆزەخێکیان هەیە.” نەوزاد جەمالسەرەتافایلەکانی ئیپستین لە چاپتەرێکی تری -بێئەدەبی-ئابڕووچوون کە بە ژانرێکی ئەدەبیی دەچێت! ئەو …

درێژه‌

واتا و بەهای ژیان یان فه‌لسه‌فه‌ی ژیان؟

‘’مرۆڤ چەندە بزانێت، هەر ئەوەندە دەژی’’ دکتۆر نەوزاد جەمال پێشەکی [1] هه‌قیقه‌ته‌ سه‌خت و ناخۆشه‌که‌: وەکچۆن که‌سمان بکات و شوێنی له ‌دایکبوونمان هه‌ڵنه‌بژاردووه، ئاوەهاش بۆ هاتنه‌ نێوژیان و ئەم جیهانە‌شەوه‌ پرسمان پێ نه‌کراوه‌ تا ئیتر بپرسین: بۆ بژین؟ لەپێناو چیدا؟ رەنگە ئەو بۆچوونەی مارکس کە دەڵێت “مرۆڤەکان مێژووی خۆیان درووستدەکەن، …

درێژه‌