شیكاریی

ئەزمونەکانی کۆتایی سەدەکانی ناوەڕاست، بەرامبەر گۆڕانی کەشوهەوا

د. مەدیحە سۆفی خوێندنەوەی مێژوو  بە قووڵی و ئاوڕدانەوە لە تەواوی ئەو ڕووداو و دەرئەنجامانەی،  کەکاریگەری لەسەر کۆمەڵگا بەگشتی و تەواوی بوارەکانی ژیاندا هەبووە، تەندروسترین شێواز و باشترین مێتۆدی هەڵهێنجانی ڕاستیەکانە، پێوەرێکی باشە بۆ  بنکۆڵکردنی ڕابوردوو و پێشبینی کردنی داهاتوو. بێ ئاگابوون لە دوێنێ، کەلێنی جۆراوجۆر لە بەرنامە و ڕایەڵکردنی …

درێژه‌

بەشێک لە کتێبی ‘ژن و فەلسەفە، فەلسەفەی جێندەریی”

Image: Herbert Hansen

د. ساماڵ مانیی “ئەو وەحشەی کە ڕای کرد، زۆر ترسابوو فەقیرە، من ئیشارەتم بۆ کرد بێ بەرەولای من، ئەویش هات… ئەو چۆکی دادا لەبەر دەمما و سەری دانەواند هەتا سەری دای لە ئەرزی بەرپێم و پێم کەوتە سەر سەری، ئەمەش ئەو سوێندخواردنە بوو کە ئەو کردی بۆ ئەوەی ببێت بە …

درێژه‌

خاڵی یەکتربڕینی سێکسیزم، ڕاسیزم، ‌هۆمۆفۆبیا و زێنۆفۆبیا

یەک “نا”ی گشتی لەڕوانگەیەکی ئینتەرسێکشنالیتییەوە هێرۆ خوسرەوی لەهەفتەی ڕابردوودا (ڕۆژی ٢ی ئەپڕیلی ٢٠٢١) لەڕێگەی میدیاکانەوە هەوڵی دەستگیرکردنی هاوڕەگەزخوازان (هۆمۆسێکسوالان)م پێگەیشت. بۆ ڕاست و دروستی ئەو هەواڵە لە چەندین میدیای جیاوازدا گوێبیستی هەمان هەواڵ بووم، کە دیارە بەپێ بیروباوەڕە دەقبەستووەکانی هەرێمی خێڵەکی کوردستان هۆمۆسێکسواڵی تاوانە. هاودەم لەگەڵ گواستنەوەی هەواڵەکەدا بێجگە لە …

درێژه‌

پرسی ژن له‌ ڕه‌هه‌ندی كۆمه‌ڵایه‌تی ” داب و نه‌ریت” به‌ نموونه‌*

د. شەونم یەحیا داب بریتیه‌ له‌و كارانه‌ی كه‌ خه‌ڵك له‌ ژیانی رۆژنه‌یاندا پشتی پێ ده‌به‌ستن و ده‌بێته‌ به‌شێك له‌وان و لادانی تاك له‌ داب به‌لای ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵگه‌ كارێكی نه‌شیاوه‌ و ڕه‌تكراوه‌ته‌وه‌، بگره‌ هه‌ندی جار كاره‌سات و ڕووداوی كۆمه‌ڵایه‌تی لێ ده‌كه‌وێته‌. نه‌ریتیش تاك به‌ میرات بۆی ده‌مێنیته‌وه‌ و ده‌بیته‌ به‌شێك له‌ …

درێژه‌

کتێبی “ژن و فەلسەفە، فەلسەفەی جێندەریی”

نووسەر: د. ساماڵ مانیی بۆ یەکەم جارە کە خاتوو ‌ د. ساماڵ مانیی ”فەلسەفەی جێندەریی” دەهێنێتە هزراندنی کوردیەوە. ئەمە دوا کتێبی پرۆژە نووسینی فەلسەفی (هەگبەی زانین)ە و کردی بە سەرەتایەک بۆ دروستکردنی ”فەلسەفەی جێندەریی” لە کوردستاندا.  ئەو کتێبە بە ناونیشانی “ژن و فەلسەفە، فەلسەفەی جێندەریی”یە، لە ڕۆژی ژن، رۆژی ٨ …

درێژه‌

بونیاده‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان و کو‌لتووری ملکه‌چی له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا

موحه‌مه‌د  ڕ. ئه‌حمه‌د هه‌موو کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی مرۆیی بونیادی تایبه‌ت به‌خۆی هه‌یه‌، ئه‌م بونیاده‌شی زاده‌ و هه‌ڵقوڵاوی کۆمه‌ڵێک ڕه‌گه‌ز و بنه‌ما و فاکته‌ری تێکه‌ڵه‌ که‌ چه‌ندان ساڵ و سه‌ده‌یه‌ ڕۆحی و پێکهاته‌ی ئه‌و نه‌ته‌وه‌یه‌یان پێکهێناوه‌ بو‌نه‌ته‌ تایبه‌تمه‌ندی و ئه‌دگاری ئه‌و نه‌ته‌وه‌یه‌ و پێی جیاده‌کرێته‌وه‌ له‌ نه‌ته‌وه‌‌کانی تر، ئه‌م فاکته‌رانه‌ش وه‌کو مێژوو، زمان، …

درێژه‌

توندوتيژیى لەسەر بنەماى جۆریی (جێندەر)

Image: Tumisu

نەورۆز زرار: خوێندکاری دکتۆرا توندوتيژیى بابەتێكى نوێ نيیە بەڵکو لەگەڵ درووستبوونى مرۆڤەكانەوە درووست بووە، کە دەکرێت لەرێگاى بەڵگەی مێژوویی شارستانییە كۆنەكان بەديیان بكەين، وەک کێشانی وێنەی كەللەى سەر و چاوى دەرهاتوو و زمانى بڕاو کە لەناو بەڵگەنامە مێژووییەکاندا هەن. توندوتيژیى وەك هەڵسوكەوتێكی ناپەسەندکراوی روژانەی کە مرۆڤگەلێک، لە وتنى وشەى نەشياو …

درێژه‌

وردبوونەوەیەک دەربارەی چەند پرسێک

دژەژنبوون، دژەفیمینیزمبوون، دژەجێندەریزمبوون، فیمینیزمی لیبڕاڵ، ژنی ئیرۆتیکی هێرۆ خوسرەوی “شۆڕش ئاکتێکی کورتمەودا نییە، کە لەپڕێکدا شتێک ڕووبدات و ئیتر هەموو شتێک بگۆڕێت. شۆڕش پڕۆسەیەکی ئالۆز و مەودادرێژە، کە دەبێت مرۆڤ  لەوەی پێشتر هەبووە بۆ مرۆڤێکی دیکە بگۆڕێت”. ڕوودی دوچکە.[*] ئەگەر باوەڕمان بە گۆڕانکاریی و پێکەوە ژیان و ئەڵتەرناتیڤێکی باشتر هەیە، …

درێژه‌

بەکرێگرتنی رەحمی ژن

بەیان سەلمان مرۆڤ مەحکومە بە نەمان. هۆشی بەوەیە کە چیتر لە کاتدا بوونی نامێنێت و بەم نەمانەش چیتر شوێنێک ناگرێت. ئەم ناوکێشەیە ئاڵۆزیی سنووردارکردنی مرۆڤ دەخاتەڕوو کاتێ لە ئاست نەبوونی وەچە بەرەوڕووی لەناوچوونی خۆی دەبێتەوە. لە پشت ئەو بیرۆکەیەش فیکری مرۆڤ ئاشکرا دەبێت سەبارەت بە جێگرتنەوەی یەزدان، واتە ئەلتەرناتیڤی ئەو …

درێژه‌

لەشفرۆشەکان کێن؟

بەهرە حەمەڕەش بە درێژایی ژیانی کاردا، گفتۆی رۆژنامەوانی زۆرم لەگەڵ ئەو ئافرەتانە ئەنجامداوە، کە پێیان دەڵێن “لەشفرۆش”(*).  پتر لە گوێی جەستەم، زۆر ویستومە بە گوێی عەقڵ و هەستەکانیشم لە روخسار و قسەکانیان رامێنم. ئایا بۆچی ئەم کارە دەکەن؟ لە کاتێکدا کارێکی نەخوازراوە، بەپێی هەموو کولتوور، نەریت و بەرنامە زەمینی و …

درێژه‌