دوو شه‌ممه‌, حوزه‌یران 27, 2022
frku

شیكاریی

چۆن لە ئازادی تێبگەین؟

رامان عوسمان کوردە رامان عوسمان کوردە رەنگە رەفتارەکانى سایە کەریم لاى زۆربەى خەڵک پەسەند نەبێ، بەڵام ئەگەر بوار نەبوایە چۆن کەسێکى ئاوا جەوهەرى خۆى دەربخستایە؟! رەنگە وەک هەزاران کەس تەمسیلى بکردایە و خۆى بەجۆرێکى تر نیشان بدایە. کەواتە ئەوە ئازادییە وا دەکات ئێمە جەوهەرى هەموو کەس ببینین. لە فەلسەفەى وجودیدا …

درێژه‌

فەڕەنسا چی لەھەرێمی کوردستان دەوێ؟

لە چەند رۆژی رابردوو ئیمانۆیل مەکرۆنی سەرۆک کۆماری فەڕەنسا سەردانی عێراقی کرد و زنجیرەیەك کۆبونەوەی چڕی لەگەڵ زۆربەی دەسەڵاتداران و کەسایەتییە سیاسییەکانی عێراقدا کرد.

درێژه‌

دوا توێژینەوە لە بارەی ژمارەی دانیشتوان لە جیهاندا

د. مەدیحە سۆفی لە دوای شۆڕشی پیشەسازیەوە و بەهۆی ئەو سەرهەڵدان و گەشەسەندنەی زۆربەی بوارەکانی ژیانی گرتەوە، بەتایبەتی گەشەی ئابووری و پێشکەوتنی بواری تەندروستی و بەرهەمهێنانی وزە، ژمارەی دانیشتوانی جیهانیش هاوتەریب بەو پێشکەوتنە لە زیادبووندایە، بەجۆرێك لە ساڵی ١٨٠٠ ی زایینیدا ژمارەی دانیشتوانی جیهان تەنها یەك ملیار کەس بوو، لە …

درێژه‌

ژن و کتێب

” ژن لەناو کتێبەکاندایە، بەڵام کتێب لە ژیانی ژندا نییە” نەوزاد جەمال لە ناونیشانەکەدا، دووانەیەکی کێشەئامێز کە ”ژن” و ”کتێب”ە دەکەنەونە پەیوەندییەکی ناهاوسەنگەوە. هاوکات، بەجۆریکیش وەڵامێکە کە بۆچی کولتووری خوێندنەوە لەناو ئێمەدا هەژارو لاوازە. رەنگە، ناڕاستەوخۆش وەڵامێکی ئەو پرسیارەی سایتی ”ترانس کولتور” بێت: بۆچی ژنان لەبواری هزریدا رۆڵیان نییە؟ لێرەوە، …

درێژه‌

هاڤیا سیاسی ل نک گەنجان

محسن ئۆسمان / بەرلین نفشێ نوو ل هەمبەر ئاستەنگێن گران!بەشێ یەکێ بنگەهێ زمانیێ پەیڤا “هاڤی هاڤیبوون”، ژ پەزێ سپی هاتیە داتراشین، دەما میهەک ژ کەرێ خوە جودا دبیت و دچیتە ناڤ کەرەکێ دی یێ پەزی، هەر ڤەدەری وی کەرێ پەزی دمینیت. ئەڤجا شڤان دبێژن، ئەڤ پەزە/ میهە یا هاڤیبووی. دیارە …

درێژه‌

ئاوابوونی شارێکی دێرین (حەسەنکێف)

د. مەدیحە سۆفی / ئەڵمانیا لە هەموو جیهاندا، کەلەپوور زمانی گێڕانەوەی مێژوو و ئاکاری هەمیشە زیندووی ئەو ڕابوردووە ڕەسەنەیە، کە لە توێی نەخش، نیگار، هەڵکۆڵین، پرد و ڕێگاوباندا، دەبێتە ڕەنگدانەوەی ژیانی ئەو کاتە و  خۆی لە توێی ئەو بۆماوانەدا دەنوێنێ. ناوچەی میزۆپۆتامیاش، نەك بە یەکێك لە ناوچە دێرینەکانی شارستانیەت لە …

درێژه‌

ژن و ئاوێنه‌ لەسەردەمی سناپدا: خوێندنه‌وه‌یەکی په‌یوه‌ندی ژن بە ئاوێنەوە

نەوزاد جەمال پەیوەندی ژن بە ئاوێنەوە، هەر گەمەیەکی سایکۆلۆجی و نەرێنی نییە. بەڵکو، چەندان رەهەندی شاراوە لەخۆدەگرێت کە مایەی رامان و لێوردبوونەوەیە. ژن بوونەوەرێکی ئاوێنەبازەو دۆستایەتیەکی مێژووی لەنێوانیاندا هەیە. نازانم بەدیاریکراوی کەی ئاوێنە داهاتووەو کێ دۆزیویەتیەوە. وەلێ، لام ڕوونە ئاوێنەو ژن دووانەیەکی لێکدانەبڕاون. لەو سۆنگەوە، دەمەوێت رامانێک لەسەر ئەو پەیوەندییە …

درێژه‌

تراژیدیا ئەقلێ مرۆڤێ کورد

موحسین ئوسمان تەڤ خەونێن مە هلوەراندن! هشمەندیا مەیا دیرۆکی، جڤاکی و سیاسی، نەگەهشتبوو پلە و ئاستەکێ هند بلندێ، کو ئەم بکارین پێ تەڤگەرێن نەتەوەیی ل سەد سالێن بۆری، بکەین. ئانکو پارت و سەرکردێن مە، نکارینە خوە ئازاد بکەن، بەری دەست ب رزگارکرنا ئاخێ/ وەلاتی بکەن! ئها ل سەر ڤان پاشخانان، …

درێژه‌

گۆڕینی دەسەڵات یان سنوردارکردنی؟

موحەمەد ئەحمەد موحە‌مە‌د ئە‌حمە‌د دەمەوێ بەو قسەیەی ئەفڵاتۆن دەستپێبکەم کە لە کتێبی “کۆمار”دا دەڵێت: ”ئەوانەی پاک و لێزان و دانان بەڵام بەشداری لە سیاسەت ناکەن ئەوا لەلایەن فەرمانڕەوایەکی ستەمکارەوە پاداشتیان دەدرێتەوە.” لێرەدا قسە لەسەر بەشداری سیاسیە، بەشداری سیاسیش کاتێک کاریگەری و ئەنجامی دەبێت کە تۆ ببیت بەھێزێک.  نەک ھەر سیاسەت …

درێژه‌

ژ رۆمانسیەتا کوردینیێ بۆ خەونا دەولەتێ

موحسین ئوسمان مرۆڤێن کورد قوربانیێن خوەشباوریا خوە! ل گۆر ژێدەرێن دیرۆکی، سیاسەتمەدارێ ئیتالی گویسپی مازینی ــ Giuseppe Mazzini جارا یەکەم/ 1835، تێگەهێ نەتەوەیی ب ئاوایێ خوەیێ زانستی بکارئانی. پشتی هنگی، نەتەوەبوونێ جهەکێ ڤاڤێر د هزرا سیاسی، دیرۆکی و جڤاکی دا وەرگرت. ئانکو ل داویا سەدێ هەژدێ ــ نۆزدێ/ “چاخێ ناسیۆنالیزمان”([1]) …

درێژه‌