فیكر

كۆرۆنا : پەلاماردانى سروشت بێ باج نییە

رامان عوسمان كورده‌ جۆرە مرۆڤى Homo – Erectus زیاتر لە ٢ ملیون ساڵ ژیاون، جۆرى ئێمە ٢٠٠ هەزار ساڵێکە سەروکەلەمان دەرکەوتووە! ئاخۆ بەنیازین ریکۆردى ئەوان بشکێنین؟ زۆر لەوە ناچێت ئەقڵمان بەوە بشکێت بەو پێیەى خەریکین هەرچى سەرچاوەى سروشتە لە ئاو و خاک و نەوت و کانزایە بەخێرای دەرى دەهێنین. لەو …

درێژه‌

ڕاسیزم، فاشیزم ، دژەژنبوون، سێكوچكەى یەك كێشە

Image: Firentis de Pixabay

هێرۆ خوسرەوی Firentis-de-Pixabay خەبات بۆ ئازادیی و ڕزگاریی ژنان خەباتێکە  لەهەمان کاتدا تێکەڵکێش لەگەڵ خەبات بۆ ڕزگاریی مرۆڤایەتی. کەسێک ناکرێت بۆ ئازادیی و پێکەوە ژیان هەوڵبدات، بەڵام لەگەڵ خەباتی ژناندا نەبێت، یان کەسێک بۆ ڕزگاریی گەلەکەی هەوڵبدات، بەڵام لەگەڵ ڕزگاریی گەلێکی دیكەدا نەبێت و …هتد. خەبات بۆ ڕزگاریی ژنان و …

درێژه‌

سینەمای کوردی و قەیرانی فیلمسازی

نەوزاد جەمال Image: DarkWorkX وەک لەوتاری پێشوومدا بەناوی”فیلمۆسۆفی؛ فەلسەفەی فیلم” باسمکردووە، فیلم و سینەما هێندە گرنگە لەڕووی بیرکردنەوەو کاریگەرە لە پرسیارسازکردندا کەوادەکات  وەک ئامرازێکی شارستانی و رۆشنبیری پێویست دابنرێت. هەروەها، لەم سۆنگەوە پێویستە ئاوڕێک لە ڕەوشی فیلم و سینەمای کوردی بدەینەوە. چونکە، نەوەی ئەمڕۆ هێندە نەوەی شاشەکانە، ئەوەندە وەرگرێکی باو …

درێژه‌

سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ

موحسن ئۆسمان بەرلین بڵاوکردنەوەی بەشی دووی ئەم توێژینەوەیە بە کرمانجی Image: Nino Carè III ب پاشخانێن کولتورێ تەرلانی و خوەشباوریێ، ئەم وسا هاتینە پەروەردەکرن، کو چ “هزر، باوری و تێگەهشتن” ژ دەرڤەی مە باش/ راست نینن! هێشتا ئەو تشتێن ئەز راست دبینم، ئەو پیڤەرێ ژیانێ‌نە، ئانکو ل گەلێن ب کولتورێ …

درێژه‌

سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ

موحسن ئۆسمان بەرلین بڵاوکردنەوەی بەشی یەکەمی ئەم توێژینەوەیە بە کرمانجی Image: Nino Carè ــ سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ (بەشێ یەکێ)   رەوشەنبیرێ فەقە/ د هەمبێزا سیاسەتمەدارێ خەلیفە دا ــ سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ (بەشێ دووێ)   رەوشەنبیر و سەرۆک/  دوئالیزما پەسن و پۆستان ــ سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ (بەشێ سیێ)  کورد و گوهەرین ــ سۆسیۆلۆژیا رەوشەنبیریێ …

درێژه‌

واڵتەر بنیامین و دیالەكتیكی مێژوویی هونەر

دەربارەى هونەر، خەرمانە و فیلم پێشڕەو محەمەد Image: parannca یەكێك لە بەناوبانگترین نووسراوەكانی بنیامین دەربارەى هونەر بریتییە لە نامیلكەى “كاری هونەریی لەسەردەمی بەرهەمهێنانەوەى تەكنیكییدا”[1] كە لە ساڵی 1935 نووسرا و سەرەتا لە ساڵی 1936 بە زمانی فەڕەنسیی بڵاوكرایەوە. لە ساڵی 1939، بنیامین جارێكی دیكە بە دەقە ئەڵمانییەكەدا دەچێتەوە. مێژووی بەرهەمهاتنی …

درێژه‌

ئه‌خلاقی کانتی و ئیراده‌ی ئازاد

موحە‌مە‌د ئە‌حمە‌د Image: Rama Krishna Karumanchi کانت له‌سه‌ره‌تای کتێبی (بناغه‌دانانی میتافیزیکیای ئاکار) ده‌ڵێت ” هیچ شتێک نابێت پێی بگوترێت باشه‌ ئه‌گه‌ر ئیراده‌یه‌کی باشه‌ی له‌گه‌ڵدا نه‌بێت که‌ بۆ بیرکردنه‌وه‌ شیاوبێت، ئیراده‌ی باشه‌ش ئیراده‌یه‌که‌‌ له‌ خودی خۆیدا باشه‌.”. واته‌ په‌یوه‌ست نیه‌ به‌ به‌دیهاتن یان به‌دینه‌هاتنی ئامانجه‌کان، یان هه‌ر شتێک که‌ له‌ده‌ره‌وه‌ی خۆی …

درێژه‌

فیلمۆسۆفی: سەرەتایەک لە فەلسەفەی فیلم1

نەوزاد جەمال سینەما بەستنەوەی مرۆڤە بە جیهانەوە! ئەندرێ تارکۆڤیکسی Image: Maret Hosemann سەرەتا لەبیرکردنەوەی سادەباودا، ئەگەر بابەتێک سەیروسەمەرە یان ئەقڵ نەیبڕێت، پێیدەوترێ ”فلیم” (فیلم)ە. یان، ئەگەر کەسێک بە پەنێکی بەسەربێت، دەوترێت: ”بوو بە فیلمێ کە قوڕبەسەری دەهێنایە پێکەنین”. سەرەڕای زێدەڕەوی لەم دەربڕینەدا، دوو رەهەندی گرنگ لەخۆدەگرێت: یەکەم؛ بەسەرهات گێڕانەوە کە …

درێژه‌

دیموکراسى لە كۆنتێكستی ( فەلسەفەى کۆمەڵناسى)

شەونم یەحیا Photo: Harut Movsisyan ئامانج لەم لێکۆلێنەوەیەدا، چەمکى دیموکراسى و ماهیەتى دیموکراسى بەپێ قۆناغەکان و زەمینەى دروستبوونى لە کۆمەڵگەى کوردیدا و جیاکردنەوەى کۆمەڵگەى دیموکرات لە نادیموکرات، سیستەمەکانى ئەنتى-دیموکراسى و گرفتەکانى، ئاراستە فکرییەکانى دەربارەى دیموکراسى لەنێوکۆی فەلسەفەى کۆمەڵناسیدا شیکردنەوەیان بۆ دەکەین. لەرووى میتۆدۆلۆژییەوە پشتمان بە میتۆدى مێژوویى و شیکردنەوە و …

درێژه‌

ئەخلاق و یاسای ئاسنینی چێژ و ئازار

موحە‌مە‌د ئە‌حمە‌د Photo: JL G سەرچاوەی ھەموو کردەیەکی مرۆڤ پاڵنەرەکەی چێژ یان ئازارە. ھەموو کردەیەک کە مرۆڤ دەیکات یان بۆ ئەوەیە لە ئازار دوور بکەوێتەوە، یانیش لە چێژ نزیکبێتەوە. (ھەر کردەیەک کە بە خەیاڵت دادێ بیھێنیتەوە ناتوانێت لە چێژ و ئازار بەدەریان بکەیت) ئیتر (حەز لە چێژ و ترس لە …

درێژه‌